به گزارش ساختمان نیوز به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، عابدین هادی‌نژاد، مدیرکل بازرگانی راه آهن، در اظهاراتی اخیر به تشریح روند رو به رشد حمل و نقل ریلی بار در کشور پرداخت و از افزایش سرعت قطارهای باری و سهم روزافزون این روش حمل و نقل در جابجایی کالا از بنادر خبر داد. وی با اشاره به سرعت فعلی قطارهای باری که ۳۱.۳ کیلومتر بر ساعت است، از تلاش‌ها برای افزایش این سرعت خبر داد. این در حالی است که در حال حاضر، انتقال کالا از طریق جاده، به ویژه به بنادر مهمی مانند بندر شهید رجایی، با چالش‌های جدی روبروست. به عنوان مثال، یک کامیون با ظرفیت ۲۰ تا ۲۵ تن، دو روز زمان نیاز دارد تا به بندر شهید رجایی برسد، در حالی که یک قطار باری برنامه‌ای متشکل از ۵۰ واگن با ظرفیت ۶۸ تن برای هر واگن، مسافت بین بندر خشک آپرین در تهران تا بندرعباس را در کمتر از سه روز (حدود ۴۹ ساعت) طی می‌کند.

این تفاوت چشمگیر در زمان حمل و نقل، نشان از مزیت‌های رقابتی حمل و نقل ریلی دارد. هادی‌نژاد با اشاره به برنامه‌ریزی شده بودن سیر قطارهای باری از بنادر شهید رجایی و امام خمینی (ره)، به عنوان نمونه‌ای از چهار رام قطار برنامه‌ای از معدن گل‌گهر به مقصد بندر شهید رجایی اشاره کرد که هم‌اکنون در شبکه ریلی کشور فعال هستند. وی همچنین به تجربه موفق حمل و نقل ریلی در دوران جنگ تحمیلی اشاره کرد، و یادآور شد که در بندر امام خمینی (ره)، در طول ۱۲ روز جنگ، قطارهای حاوی حجم بالای غلات با موفقیت بارگیری و به مقاصد مورد نظر ارسال می‌شدند. این نشان از قابلیت و انعطاف‌پذیری حمل و نقل ریلی در شرایط بحرانی نیز دارد.

مدیرکل بازرگانی داخلی راه آهن، با تأکید بر ظرفیت بالای حمل و نقل ریلی، از برنامه‌ریزی برای مشارکت بیشتر بخش خصوصی در این حوزه خبر داد. تشکیل قطارهای کامل برای حمل برنامه‌محور بار، در دستور کار راه آهن قرار دارد تا با ایجاد جذابیت بیشتر برای بخش خصوصی، ظرفیت حمل و نقل ریلی به صورت قابل توجهی افزایش یابد. وی با اشاره به ظرفیت بالای هر قطار برای حمل ۲۴۰۰ تا ۴۰۰۰ تن بار، بر اهمیت این روش حمل و نقل در تخلیه بنادر و انتقال بارهای دپو شده به داخل کشور تأکید کرد.

به گفته هادی‌نژاد، حمل و نقل ریلی به عنوان یک روش حمل و نقلی ایمن و سبز، نقش ویژه‌ای در جلوگیری از آلودگی محیط زیست ایفا می‌کند. وی با مقایسه مصرف سوخت در حمل و نقل جاده‌ای و ریلی، به تفاوت قابل توجهی اشاره کرد: مصرف سوخت در حمل و نقل جاده‌ای ۱۹ برابر روش ریلی است، به طوری که هر تن کیلومتر بار در جاده ۳۲.۳ سی‌سی سوخت مصرف می‌کند، در حالی که در ریل این میزان به ۳.۲ سی‌سی می‌رسد. این اختلاف فاحش در مصرف سوخت، علاوه بر مزایای اقتصادی، نقش مهمی در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و آلودگی هوا دارد.

هادی‌نژاد در ادامه به اهمیت پروژه اتصال کریدورهای شمال به جنوب و شرق به غرب با اتصال ریل به بنادر اشاره کرد. این پروژه، نقش مهمی در توسعه شبکه حمل و نقل ملی و افزایش کارایی و سرعت حمل و نقل کالا در کشور خواهد داشت. وی همچنین از افزایش سهم حمل و نقل ریلی در جابجایی بار از بنادر خبر داد. در سال ۱۴۰۳، سهم حمل و نقل ریلی از کل تناژ باری که در بنادر جابه‌جا شده، ۷.۳ درصد بوده است، اما این رقم در آمار پنج ماهه سال جاری به ۸ درصد رسیده و رشد ۱۴ درصدی داشته است. در این مدت، سه میلیون و ۶۰۰ هزار تن بار از بنادر جابه‌جا شده است و این روند رو به افزایش است.

با توجه به برنامه‌های توسعه‌ای در دست اقدام، ساختمان نیوز پیش‌بینی می‌کند که سهم حمل و نقل ریلی در جابه‌جایی بار در آینده افزایش یابد. راه آهن برنامه‌ریزی‌هایی برای افزایش این سهم انجام داده است و هدف رسیدن به سهم ۲۵ درصدی ریل در جابه‌جایی بار، مطابق با برنامه هفتم توسعه، در دستور کار قرار دارد. البته دستیابی به این هدف، نیازمند رفع موانع و فراهم کردن الزامات لازم است. در این راستا، همکاری و هماهنگی بین دستگاه‌های مرتبط و بخش خصوصی، نقشی حیاتی ایفا خواهد کرد. در نهایت، توسعه زیرساخت‌های ریلی، بهینه‌سازی فرایندها و ارائه مشوق‌های مناسب به بخش خصوصی، از جمله عوامل کلیدی در دستیابی به این هدف بلندپروازانه خواهند بود.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان