خبرگزاری ساختمان منتشر کرده

مخالفت ایران و عربستان با طرح کربن صفر دریایی

کشورهای نفتی بزرگ از جمله ایران و عربستان سعودی به همراه هم‌پیمانان منطقه‌ای و همکارانشان در منطقه خلیج فارس با ارسال نامه‌ای رسمی به سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) نسبت به تصویب و اجرای چارچوب خالص انتشار صفر در بخش کشتیرانی هشدار داده‌اند. این کشورها اعتقاد دارند که چارچوب پیشنهادی اکنون زودهنگام است و اجرای آن هزینه‌های سنگینی برای مالکان کشتی‌ها به همراه خواهد داشت و می‌تواند انگیزه استفاده از سوخت‌های گذار مانند LNG یا سوخت‌های زیستی را کاهش دهد.

در این نامه هشت تولیدکننده بزرگ نفت و گاز جهان –شامل عربستان سعودی، امارات متحده عربی، ایران، بحرین، عراق، کویت، یمن و ونزوئلا– با صراحت اعلام کرده‌اند که تصویب سریع این توافق خطرات اقتصادی زیادی به همراه دارد و تماماً بر اقتصاد کشتیرانی تأثیر می‌گذارد. آنها تأکید کرده‌اند که مقررات پیشنهادی می‌تواند مالکان کشتی‌ها را تحت فشار مالی شدید قرار دهد و در عین حال انگیزه سرمایه‌گذاری در سوخت‌های گذار را کاهش دهد. به باور آنها، این امر به مرور زمان می‌تواند به کاهش کارایی و کارایی‌پذیری بازارهای جهانی منجر شود و بر بازارهای انرژی و کشتیرانی تأثیر منفی بگذارد.

براساس اعداد و آمار منتشر شده، سهم صنعت کشتی‌رانی در انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان حدود دو درصد است. به گفته مخالفان، در نشست اخیر کمیته حفاظت دریایی سازمان بین‌المللی دریانوردی در ماه اکتبر، مقرر شد همه کشتی‌های بزرگ ملزم به رعایت اهداف کاهش انتشار شوند و در صورت عدم انطباق با این الزامات، جریمه‌های مالی سنگینی پرداخت کنند. درآمدهای حاصله از این جریمه‌ها نیز قرار است صرف تشویق مالکان کشتی‌ها به استفاده از سوخت‌های پاک، حمایت از نیروهای کار در فرایند گذار سبز و جبران خسارت کشورهای فقیر شود.

اما مخالفان این چارچوب، برآوردهای هزینه‌ای بلندمدت را بیش از حد بالا می‌دانند. برخی گزارش‌ها نشان می‌دهد که تا سال ۲۰۴۰ ممکن است پرداختی‌های مالی مالکان کشتی به ۵۹ تا ۱۶۱ میلیارد دلار در سال برسد. از سوی دیگر، کارشناسان حامی توافق، این اعداد را اغراق‌آمیز می‌دانند. به عنوان مثال، پژوهش‌های دانشگاهی از جمله تحلیل‌های دانشگاه لندن نشان می‌دهد که هزینه اجرایی این طرح تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۱ میلیارد دلار در سال می‌رسد. به باور حامیان، مخالفت‌ها بیشتر ناشی از حرکت‌های سیاسی برای حفظ بازار سوخت‌های فسیلی در کشتیرانی است تا واقعیت‌های اقتصادی عملکردی طرح.

یکی از محورهای گفت‌وگو در این زمینه، اثر این چارچوب بر استفاده از سوخت‌های کم‌کربن همچون LNG و سوخت‌های زیستی است. مخالفان استدلال می‌کنند که الزامات سخت و پیشرونده کاهش انتشار می‌تواند انگیزه استفاده از سوخت‌های گذار را کاهش دهد و به جای آن سرمایه‌گذاری‌ها در بنادر و زیرساخت‌های مربوط به سوخت‌های بدون کربن یا کم‌کربن محدود یا حتی متوقف شود. در مقابل، supporters می‌گویند این چالش‌ها بخشی از فرایند گذار عادلانه است و با افزایش سطح جاه‌طلبی، می‌توان از طریق توسعه زیرساخت‌ها و منابع مالی برای کشورهای در حال توسعه، فرایند گذار را تسهیل کرد.

برخی اقتصاددانان و تحلیلگران ضمن پذیرش اینکه عدم توازن در دسترسی به سوخت‌های پایدار یک چالش جهانی است، تأکید می‌کنند که راهبرد دقیق‌تری باید وجود داشته باشد تا هم اهداف اقلیمی محقق شود و هم عدالت در فرایند گذار حفظ گردد. در این راستا، پیشنهاد می‌شود منابع صندوق خالص انتشار صفر به تقویت زیرساخت‌های بندری و حمایت از کشورهای در حال توسعه اختصاص یابد تا گذار به صورت عادلانه‌تری پیش برود.

در حال حاضر، شمار کشورهایی که از توافق اولیه حمایت می‌کنند، نسبت به شمار کشورهایی که با آن مخالف هستند، عمدتاً بالاست؛ اما تلاش‌های دسته‌ای از کشورهای نفت‌خیز برای ممانعت از تصویب نهایی این چارچوب در نشست آتی کمیته حفاظت دریایی ادامه دارد. نتیجه نهایی این گفت‌وگوها و موضع نهایی اعضا، در ماه‌های آینده روشن خواهد شد و بازتاب گسترده‌ای در بازارهای کشتیرانی و هزینه‌های عملیاتی ناوگان جهانی خواهد داشت.

در پایان، باید یادآور شد که هدف از این گفتگوها پیشبرد اهداف اقلیمی با حفظ توازن و عدالت زیست‌محیطی و اقتصادی است تا به مرور زمان بتوان مسیر گذار را برای کل صنعت دریانوردی هموارتر کرد. خبرگزاری ساختمان این رویداد را با رعایت اصول حرفه‌ای و بدون جانبداری پوشش می‌دهد و تمام تلاش ما این است که اطلاع‌رسانی دقیق، جامع و به‌روز را به مخاطبان ارائه کنیم.