به گزارش اخبار جهان به نقل از خبرگزاری مهر، همزمان با گرامیداشت هفته دولت، موضوع بهره‌وری به عنوان یک معیار حیاتی در ارزیابی عملکرد سازمان‌های دولتی و نیروی محرکه اصلی برای توسعه اقتصادی کشور، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.

خبرگزاری مهر در یک گفتگوی جامع با محمدصالح اولیا، رئیس سازمان ملی بهره‌وری ایران، به بررسی ابعاد مختلف بهره‌وری در بخش‌های دولتی و خصوصی پرداخته و چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی دولت چهاردهم در این زمینه را مورد واکاوی قرار داده است.

اولیا در ابتدای این مصاحبه با اشاره به اهمیت هفته دولت، بیان داشت که وقتی صحبت از بهره‌وری به میان می‌آید، نگاه‌ها به طور طبیعی به سمت بهره‌وری در خود دولت معطوف می‌شود. هفته دولت فرصتی است تا دولت عملکرد خود را مورد ارزیابی قرار داده و بسنجد که آیا توانسته در جهت بهبود کارایی و اثربخشی گام بردارد یا خیر. وی در ادامه به تشریح تفاوت‌های بین کارایی و اثربخشی پرداخت و توضیح داد که کارایی بر استفاده بهینه از منابع، کاهش هزینه‌ها و جلوگیری از استفاده بیش از حد از نیروی انسانی یا ساختمان‌ها تمرکز دارد، در حالی که اثربخشی بر دستیابی به اهداف تعیین شده، انجام صحیح وظایف، کیفیت خدمات و رضایت‌مندی مردم تأکید می‌کند.

رئیس سازمان ملی بهره‌وری با تأکید بر اینکه بهره‌وری تنها مختص به بخش دولتی نیست و تمامی بخش‌های اقتصادی کشور را در بر می‌گیرد، خاطرنشان کرد که برای دستیابی به هدف رشد اقتصادی ۸ درصدی، که ۳۵ درصد آن (معادل ۲.۸ درصد) باید از طریق بهره‌وری محقق شود، نقش بخش خصوصی بسیار مهم است و تمامی بنگاه‌های اقتصادی باید در این زمینه تلاش کنند. اولیا همچنین به این نکته اشاره کرد که بهره‌وری در بخش خصوصی وابسته به عملکرد دولت است. اگر دولت نتواند زیرساخت‌های لازم را فراهم کند، تسهیلات مورد نیاز را ارائه دهد و فرآیندها را ساده‌سازی کند، بهره‌وری بخش خصوصی نیز با مشکل مواجه خواهد شد.

او در ادامه به این موضوع پرداخت که آیا بهره‌وری اساساً ناشی از عملکرد دولت‌ها است یا خیر و با اشاره به مدل‌های بین‌المللی بهره‌وری، چهار عامل زیربنایی ثبات، کارایی بازارها، انگیزه و قابلیت‌ها را برای افزایش آن معرفی کرد. وی افزود تغییر و تحولات در عملکرد بهره‌وری بخش‌های مختلف، می‌تواند تحت تأثیر این عوامل چهارگانه باشد.

اولیا در پاسخ به سوالی در خصوص دلایل تغییر رویکردهای بهره‌وری میان بخش‌های مختلف و نقش دولت‌ها، در این زمینه تأکید کرد: اگرچه سیاست‌ها و جهت‌گیری‌های دولت‌ها قطعاً مؤثرند، اما عوامل زمینه‌ای که پیش‌تر به آن اشاره شد، شاید تأثیرگذاری به مراتب بیشتری داشته باشند. وی اضافه کرد که مجلس شورای اسلامی در زمینه قانون‌گذاری می‌تواند بسیار مؤثر باشد، اما متأسفانه آشفتگی قوانین به اقتصاد کشور ضربه زیادی زده است.

در ادامه این گفتگو، اولیا به بحث فروش نفت در دوران شهید رئیسی و ارتباط آن با بهره‌وری پرداخت و اظهار داشت که از نظر شاخص‌های اقتصادی، فروش نفت به دلیل افزایش تولید ناخالص داخلی و ارزش افزوده، محاسبات را بهبود می‌بخشد، اما اینکه این موضوع را به طور کامل به حساب بهره‌وری مثبت بگذاریم، جای بحث دارد.

رئیس سازمان ملی بهره‌وری با اشاره به آمار اخیر بهره‌وری گفت که رشد اقتصادی کشور در سال ۱۴۰۳، ۳.۱ درصد بوده که ۲ درصد آن از بهره‌وری حاصل شده است. اگرچه این نشان‌دهنده سهم بالای بهره‌وری در رشد اقتصادی است، اما همزمان نگران‌کننده نیز هست زیرا رشد کل اقتصاد کم بوده و بهره‌وری این کمبود را جبران کرده است.

اولیا به موضوع مهم اتلاف انرژی اشاره کرد و گفت که مسائل مربوط به بهره‌وری صرفاً فنی نیستند و جنبه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و حتی ملاحظات مربوط به افزایش قیمت‌ها نیز در این زمینه دخیل هستند. وی با اشاره به برآورد اخیر همکاران خود، گفت که سالانه حدود ۵۰ میلیارد دلار اتلاف انرژی در کشور وجود دارد که تقریباً نصف بودجه دولت است.

او در ادامه به دستور معاون اول رئیس‌جمهور برای بررسی توصیه‌های سیاستی سازمان ملی بهره‌وری اشاره کرد و گفت که یکی از چالش‌های مهم مربوط به شرکت‌های نیمه‌دولتی است که وضعیت بدتری نسبت به شرکت‌های دولتی از لحاظ بهره‌وری دارند.

اولیا در پایان با تأکید بر نقش محوری سازمان ملی بهره‌وری، اظهار امیدواری کرد که این سازمان بتواند با ایفای نقش «رهبر ارکستر»، به هماهنگی و هم‌افزایی بین دستگاه‌های مختلف کمک کند تا برنامه‌های ارتقای بهره‌وری در کشور به شکل مؤثرتری اجرا شوند. وی بر ضرورت انجام اصلاحات ساختاری و توجه به عوامل اساسی برای دستیابی به بهبودی جدی در زمینه بهره‌وری تأکید کرد و خواستار هماهنگی ملی و آمادگی مردم برای پذیرش این “جراحی بزرگ” در اقتصاد کشور شد. رئیس سازمان ملی بهره‌وری همچنین بر نقش رسانه‌ها در ایجاد این هماهنگی و مطالبه‌گری از دستگاه‌های دولتی تأکید کرد.

منبع: خبرگزاری مهر