این گزارش توسط خبرگزاری پیمانکار منتشر شده است

توافق ایران و ارمنستان برای توسعه کریدورهای ترانزیتی و کاهش فاصله عوارض دو کشور موضوع گفت‌وگوی گسترده مقامات راه و مسکن دو کشور در مدت اخیر بود. وزیر راه و شهرسازی ایران در سفر به ارمنستان با همتای ارمنستانی خود دیدار کرد تا زمینه‌های همکاری در حوزه حمل‌ونقل را تقویت کند و مسیرهای ترانزیتی منطقه را نسبت به گذشته کارآمدتر سازد. تمرکز این مذاکرات بر گسترش زیرساخت‌های حمل‌ونقل، تقویت همکاری‌های حمل‌ونقلی و رفع اختلافات ترانزیتی بود تا از ظرفیت‌های ژئوپولتیک قفقاز به نفع دوطرف و منطقه استفاده شود.

کریدورهای ترانزیتی شمال–جنوب و مسیرهای متصل به خلیج فارس و دریای سیاه از جمله محورهای اصلی گفت‌وگوها بود. در این چارچوب نقش کریدور زنگه‌زور به عنوان یک مسیر راهبردی در دسترسی ارمنستان به آذربایجان و نخجوان برجسته شد. طرفین بر این باورند که انجام اقدامات هماهنگ در بخش‌های جاده‌ای، ریلی و لجستیک می‌تواند تردد کالای بین دو کشور و نیز ارتباط تجاری با کشورهای همسایه را تسهیل کند و امنیت زنجیره تأمین را تقویت کند. ایران نیز به عنوان یکی از خطوط ترانزیتی امن و مطمئن در طول تاریخ، به تداوم مسیرهای ترانزیتی با حداقل تشریفات مرزی و ملاحظات حاکمیتی اشاره کرد و ابراز امیدواری کرد که این رویکرد را بتوان در چارچوب توافق‌های جدید بهبود بخشید.

در این نشست، دو طرف به موضوعی مهم اشاره کردند که از مدت‌ها قبل به عنوان یکی از مسائل بنیادی در توافق‌های ترانزیتی مطرح بوده است: نابرابری تقریبی ۳۳۰ دلاری عوارض بین دو کشور. طرفین بر اهمیت بازنگری در این سیستم عوارضی تأکید کردند و اعلام کردند که ایجاد مسیرهای حمل‌ونقلی جدید نباید با تغییرات ژئوپولیتیکی شدید همراه شود. هدف از این رویکرد، حفظ ثبات در تجارت منطقه و جلوگیری از بروز تغییرات ناخواسته در هزینه‌های ترانزیتی است تا کارگان‌های تجاری بتوانند برنامه‌ریزی بهتری داشته باشند.

هر دو کشور همچنین به لزوم گسترش و به‌روزرسانی زیرساخت‌های حمل‌ونقل به منظور تسهیل عبور محموله‌ها و کاهش زمان‌های لجستیک اشاره کردند. یکی از محورهای کلیدی این به‌روزرسانی‌ها، بازگشایی مسیرهای ریلی حیاتی بین بیله‌سوار/دروازه ایران و ارمنستان بود که می‌تواند با تقویت ایمنی و ظرفیت خطوط ریلی، ترانزیت بین دو کشور و مناطق همجوار را افزایش دهد. مقامات دو_SIDE تأکید کردند که گسترش این مسیرهای ریلی به معنای کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و افزایش قابلیت رقابت‌پذیری محصولات دو کشور است.

در بخش دیگری از مذاکرات، طرف ارمنستانی ضمن قدردانی از حمایت‌های ایران، به پیشرفت‌های حوزه زیرساختی و پیمان‌های همکاری اشاره کرد و از پیشبرد مناقصه‌های مربوط به قطعات جدید مسیر شمال–جنوب خبر داد. همچنین، وجود اختلافات در میزان عوارض دریافتی برای ناوگان ایرانی تأیید شد و تصویب تشکیل کارگروه مشترک برای بررسی دقیق این اختلافات اعلام شد. این گام می‌تواند به ایجاد شفافیت بیشتر در فرآیندهای ترانزیتی کمک کند و از بروز اختلاف‌های مشابه در آینده جلوگیری کند.

کارشناسان بر این باورند که بازگشایی و تقویت مسیر جلفا–ارمنستان–گرجستان می‌تواند به عنوان یک گام اساسی در تسهیل ترانزیت منطقه‌ای مطرح شود. با توجه به موقعیت ژئostrategic قفقاز، کریدورهای شمال–جنوب و پوشش لجستیکی قطره‌های سفر منطقه‌ای، ایران همچنان به عنوان یک حلقه کلیدی در اتصال آذربایجان و نخجوان به باقیمانده منطقه شناخته می‌شود. این رویکرد در کنار تقویت همکاری‌های سیاسی و امنیتی می‌تواند به تثبیت جریان تجارت و کاهش وابستگی به مسیرهای یک‌جانبه منجر شود.

در پایان نشست، مسئولان وعده دادند که کارگاه‌های مشترک برای بررسی دقیق‌تر عوارض حمل‌ونقل و شرایط ترخیص و تشریفات مرزی تشکیل خواهد شد تا بتوان زنجیره‌های تأمین را با کمترین مانع و بالاترین کارایی مدیریت کرد. همچنین، اشاره شد که بازنگری در تعرفه‌ها و ایجاد چارچوبی ثابت برای کارکرد کریدورهای ترانزیتی، می‌تواند به ثبات قیمت‌ها و کاهش هزینه‌های مستقیم برای فعالان اقتصادی منجر شود. به این ترتیب، دو کشور به دنبال ایجاد یک چارچوب بلندمدت برای استفاده هم‌زمان از ظرفیت‌های ترانزیتی منطقه هستند که می‌تواند به تقویت همکاری‌های اقتصادی و لجستیکی بین دو کشور و نیز با کشورهای همسایه منجر شود.

روی هم رفته، مذاکرات اخیر نشان می‌دهد که ایران و ارمنستان اراده جدی برای تقویت کریدورهای ترانزیتی منطقه دارند و تمایل دارند با حفظ ثبات ژئوپولیتیک و جلوگیری از تغییرات ناخواسته در تعرفه‌ها، مسیرهای امن و کم‌هزینه‌ای را برای تردد محموله‌ها گسترش دهند. این روند می‌تواند به تقویت تعاملات ترانزیتی در قفقاز کمک کند و از طریق بهبود زیرساخت‌ها، فرصت‌های جدیدی در زمینه تجارت و همکاری‌های اقتصادی برای هر دو کشور فراهم آورد. همچنین، ادغام منافع طبیعی منطقه و ظرفیت‌های لجستیک دو کشور با یکدیگر می‌تواند به تقویت امنیت غذایی و تأمین مایحتاج روزمره مردم نیز یاری رساند.

این خبر توسط خبرگزاری پیمانکار منتشر شده است