به گزارش ساختمان نیوز به نقل از مهر، حسین درودیان، کارشناس مسائل اقتصادی، در گفتگویی پیرامون چالش‌های پیش روی صنعت خودروی کشور و ارزیابی عملکرد بخش خصوصی در این حوزه، بر ضرورت نوآوری و تحول بنیادین در این صنعت تاکید کرد. وی با اشاره به فقدان معیارهای مشخص برای سنجش عملکرد بخش خصوصی در صنعت خودرو، این موضوع را به عنوان یکی از موانع اصلی پیشرفت این صنعت مطرح کرد. به گفته درودیان، باید معیارهای دقیقی برای ارزیابی عملکرد بخش خصوصی تعریف شوند؛ معیارهایی که به طور مشخص، نوع تحول مورد انتظار از خصوصی‌سازی را تعیین کنند. این معیارها می‌توانند شامل شاخص‌هایی نظیر تیراژ تولید، تنوع محصولات و به‌ویژه کیفیت محصولات با لحاظ نظرسنجی‌های دقیق از مصرف‌کنندگان باشند.

درودیان بر این نکته مهم تاکید کرد که میزان واگذاری سهام و به طور کلی، سهم‌خواهی بخش خصوصی باید مشروط به تحقق این معیارها باشد. به عبارت دیگر، هرچه عملکرد بخش خصوصی در راستای این معیارها بهتر باشد، باید حمایت‌ها و آزادی عمل بیشتری برای آن در نظر گرفته شود. این رویکرد، به جای تمرکز صرف بر واگذاری، عملکرد را در اولویت قرار می‌دهد و موجب افزایش انگیزه و کارایی بخش خصوصی خواهد شد.

در خصوص وضعیت شرکت سایپا و چالش‌های پیش روی واگذاری سهام آن، درودیان به دو مشکل کلیدی اشاره کرد. اولین چالش، قیمت‌گذاری محصولات است. به گفته وی، قیمت‌گذاری باید به گونه‌ای باشد که شرکت بتواند سودآوری لازم را محقق کند. با توجه به ساختار بوروکراتیک و پر هزینه صنعت خودروسازی کشور، رسیدن به قیمت‌های پایین‌تر برای مصرف‌کنندگان نیازمند اصلاحات ساختاری جدی در صنعت خودروست؛ اصلاحاتی که از نظر سیاسی و اقتصادی ممکن است با موانع جدی روبرو باشد. این تناقض میان نیاز مصرف‌کنندگان به قیمت‌های پایین و ضرورت سودآوری شرکت‌های خودروسازی، یکی از چالش‌های اساسی در این صنعت به شمار می‌رود.

دومین چالش در خصوص واگذاری سهام سایپا، به انگیزه‌ها و اهداف متقاضیان خرید سهام مربوط می‌شود. درودیان پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا متقاضیان واگذاری سهام سایپا واقعاً انگیزه‌های نوآورانه و تحول‌بخش دارند؟ آیا عملکرد آن‌ها بر اساس معیارهای مشخص و با نظارت دقیق ارزیابی خواهد شد یا این واگذاری صرفاً یک اقدام صوری خواهد بود که بدون نظارت و پیگیری کافی انجام می‌شود؟ این ابهام در مورد انگیزه‌ها و نحوه نظارت، بسیار مهم است و آینده صنعت خودرو را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

در مورد وجود الگوهای موفق خصوصی‌سازی در ایران که بتوان از آن‌ها در مورد سایپا الگوبرداری کرد، درودیان اذعان داشت که نمونه‌های موفق کمیاب هستند. وی با اشاره به خصوصی‌سازی‌های پیشین، به واگذاری بخش خصوصی به نهادهای شبه‌دولتی انتقاد کرد و آن را واگذاری به بخش خصوصی واقعی ندانست. به عقیده وی، تجربه واگذاری سهام سایپا می‌تواند اولین تجربه جدی خصوصی‌سازی در صنایع بزرگ و اصلی کشور باشد و به همین دلیل، اهمیت ویژه‌ای دارد.

در خصوص واگذاری شتاب‌زده خودروسازی‌ها به نهادهای شبه دولتی و پیامدهای احتمالی آن، درودیان بیان کرد که اگرچه این نهادها به دلیل توجه به سودآوری بیشتر از دولت، گامی به جلو محسوب می‌شوند، اما ممکن است به دلیل ساختار حاکمیتی خود، از انجام اصلاحات اساسی در صنعت خودرو اجتناب کنند. به گفته وی، راه حل اصلی، شناسایی و حمایت از کارآفرینان نوآور و خوش‌نیت است که مبتکرانه‌تر از ساختار فعلی و به دور از لابی‌ها و مافیاهای موجود عمل کنند.

به نظر درودیان، راهکار پیشنهادی، اعتماد به این گروه از کارآفرینان از طریق یک دوره آزمایشی با معیارهای مشخص است. این امر مستلزم ریسک‌پذیری و ارزیابی عملکرد آن‌ها در یک دوره زمانی مشخص است. در صورت عدم شناسایی و حمایت از این افراد، تغییر و تحول اساسی در صنعت خودرو دور از انتظار خواهد بود.

در پایان، درودیان به ماهیت منحصر به فرد صنعت خودرو در ایران اشاره کرد. این صنعت، برخلاف بسیاری از صنایع محصولات خود را از صنعت ساخت تولید می‌کند و نه منابع طبیعی. به همین دلیل، شناسایی و حمایت از عوامل و افراد تحول آفرین در این صنعت، مهم‌ترین گام در اصلاح و سازماندهی آن است. این افراد در سیستم فعلی موجود هستند، اما بدون حمایت و شناسایی توسط نهادهای سیاسی، به ویژه وزارت صنعت، نمی‌توانند به اهداف تحول آفرینی خود برسند.

منبع: مهر