به گزارش ساختمان نیوز به نقل از خبرگزاری مهر، شاخص جینی، معیاری کلیدی برای سنجش نابرابری درآمد در یک جامعه، در سال ۱۴۰۳ برای کل کشور برابر با ۰.۳۸۷۰ اعلام شده است. این رقم در مقایسه با سال گذشته، کاهش ۰.۰۱۰۹ را نشان می‌دهد که خبر از بهبود نسبی در توزیع درآمد می‌دهد. شاخص جینی که عددی بین صفر (توزیع کاملاً برابر) و یک (نابرابری مطلق) است، در سال‌های اخیر همواره موضوع بحث‌ها و تحلیل‌های اقتصادی بوده و نشان‌دهنده میزان تمرکز ثروت در دستان اقشار مختلف جامعه است. کاهش این شاخص، هرچند کوچک، می‌تواند نشان از اثربخشی سیاست‌های اقتصادی در جهت کاهش شکاف طبقاتی داشته باشد.

اما این کاهش، به چه معناست و تا چه حد می‌توان به آن خوش‌بین بود؟ بررسی دقیق‌تر ارقام نشان می‌دهد که ضریب جینی در مناطق شهری (۰.۳۶۸۹) کاهش ۰.۰۱۳۱ و در مناطق روستایی (۰.۳۵۳۲) کاهش ۰.۰۰۵۱ را تجربه کرده است. این تفاوت در میزان کاهش، نشان از پیچیدگی‌های موجود در توزیع درآمد در مناطق شهری و روستایی دارد و لزوم سیاست‌گذاری‌های متناسب با این تفاوت‌ها را بیش از پیش نمایان می‌کند.

نگاهی عمیق‌تر به داده‌ها، تصویر روشنتری از نابرابری درآمد ارائه می‌دهد. در سال ۱۴۰۳، سهم بیست درصد از جمعیت با کمترین هزینه در کل کشور، تنها ۶.۰۷ درصد از کل درآمد را به خود اختصاص داده‌اند. در مقابل، بیست درصد از جمعیت با بیشترین هزینه، ۴۶.۲۴ درصد از کل درآمد را در اختیار دارند. این اختلاف فاحش، نشان از عمق شکاف طبقاتی در کشور دارد. همچنین نسبت ده، بیست و چهل درصد پرهزینه‌ترین جمعیت به ده، بیست و چهل درصد کم‌هزینه‌ترین جمعیت در کل کشور به ترتیب ۱۳.۲۵، ۷.۶۲ و ۴.۰۶ است. این نسبت‌ها، به وضوح نشان می‌دهند که نابرابری درآمد در طبقات بالاتر، به مراتب بیشتر است.

علاوه بر شاخص جینی، گزارش ساختمان نیوز به سایر شاخص‌های نابرابری درآمد مانند شاخص پالما (۱.۸۴)، شاخص تیل (۰.۲۵۵۰) و شاخص اتکینسون (۰.۲۲۴۱) نیز اشاره دارد. این شاخص‌ها، هر کدام به شکلی دیگر، به ابعاد مختلف نابرابری درآمد می‌پردازند و تصویر کاملی از وضعیت اقتصادی جامعه ارائه می‌دهند. در مناطق شهری، این شاخص‌ها به ترتیب ۱.۶۷، ۰.۲۳۳۰ و ۰.۲۰۲۳ و در مناطق روستایی ۱.۵۱، ۰.۲۰۷۲ و ۰.۱۸۸۰ هستند. مقایسه این ارقام در مناطق شهری و روستایی نشان‌دهنده تفاوت‌های قابل توجهی در سطح نابرابری درآمد در این دو بخش است.

بررسی وضعیت در سطح استان‌ها، تصویر دقیق‌تری از نابرابری‌های منطقه‌ای ارائه می‌دهد. در مناطق شهری، کمترین ضریب جینی در استان کرمان (۰.۲۵۲۶) و بالاترین آن در استان سیستان و بلوچستان (۰.۴۵۹۱) مشاهده شده است. این اختلاف قابل توجه، نشان از تفاوت‌های فاحش در توسعه اقتصادی و توزیع عادلانه ثروت در استان‌های مختلف کشور دارد. در مناطق روستایی نیز کمترین ضریب جینی به استان گیلان (۰.۲۴۰۸) و بیشترین آن به استان هرمزگان (۰.۳۶۹۷) تعلق دارد.

این یافته‌ها لزوم توجه جدی به سیاست‌های حمایتی برای استان‌های محروم و توسعه مناطق روستایی را بیش از پیش آشکار می‌سازد. بهبود زیرساخت‌ها، ایجاد فرصت‌های شغلی مناسب و دسترسی عادلانه به منابع، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش این نابرابری‌ها موثر باشد.

ساختمان نیوز در پایان خاطر نشان می‌کند که گزارش مبسوط توزیع درآمد در درگاه ملی آمار به نشانی www.amar.org.ir قابل دسترسی است و علاقمندان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر به این مرجع مراجعه کنند. تجزیه و تحلیل عمیق‌تر این داده‌ها، به همراه بررسی دلایل و ریشه‌های این نابرابری‌ها، می‌تواند در اتخاذ سیاست‌های موثرتر برای کاهش شکاف طبقاتی و ارتقاء عدالت اجتماعی بسیار حائز اهمیت باشد. این امر مستلزم توجه به عوامل موثر بر توزیع درآمد، از جمله سیاست‌های مالیاتی، سیاست‌های اشتغال، و سایر عوامل اجتماعی و اقتصادی است. بدون شک، کاهش نابرابری‌های اقتصادی، نیازمند برنامه‌ریزی جامع، هماهنگ و بلندمدت است.

منبع: خبرگزاری مهر